Η μοναξιά των γιορτών: μήπως τελικά είναι επιλογή;

 

Σοφία Ανδρεοπούλου, MSc

Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος

 

 

Οι γιορτές πλησιάζουν και πολλοί άνθρωποι δεν χαίρονται καθόλου. Από τη μια οι τεράστιες οικονομικές πιέσεις, και από την άλλη οι δυσκολίες στις σχέσεις έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια τα Χριστούγεννα μια περίοδο που πολλοί θα προτιμούσαν να αποφύγουν.

            «Θα ήθελα να κοιμηθώ γύρω στις 20 Δεκεμβρίου και να ξυπνήσω στις 10 Ιανουαρίου» μου έλεγε πρόσφατα μια χωρισμένη θεραπευόμενή μου με ενήλικα παιδιά που ζουν στην Αμερική.

            «Γιατί;» τη ρώτησα.

            «Γιατί στις γιορτές η μοναξιά μου γίνεται πιο μεγάλη,» μου εξήγησε.

            Τι είναι όμως αυτή η μοναξιά που τόσο κόσμο κάνει να υποφέρει; Για μένα ο τέλειος τρόπος για να περιγράψω τη μοναξιά είναι η διαφήμιση ενός Γερμανικού σουπερμάρκετ που είδα πρόσφατα. Σ΄αυτή, πρωταγωνιστεί ένας παππούς που ζει μόνος του σε ένα όμορφο, στολισμένο σπίτι. Καθώς οι γιορτές πλησιάζουν, τα παιδιά του τον ενημερώνουν ότι δεν θα μπορέσουν να περάσουν μαζί του τις γιορτές κι εκείνος δείχνει πολύ απογοητευμένος. ‘Ετσι σκαρφίζεται ένα τρόπο για να έρθουν κοντά του με το ζόρι – τους στέλνει ειδοποίηση ότι πέθανε. ‘Ολοι μαζεύονται για την κηδεία του  και ξαφνικά, εμφανίζεται μπροστά τους ολοζώντανος και τους λέει «πώς αλλιώς θα σας έφερνα;»

            Ο παππούς αυτός υποφέρει από διπλη μοναξιά: αφενός, είναι κυριολεκτικά μόνος σε ένα άδειο σπίτι. Αφετέρου, με τα παιδιά του είναι τόσο μακρυά συναισθηματικά ώστε δεν έχουν καν την ανάγκη να είναι μαζί του και αναγκάζεται να τους φέρει κοντά με ένα κόλπο. Αυτή, για μένα, είναι η απόλυτη μοναξιά.

            Μοναξιά μπορεί να νιώθει κανείς επειδή δεν έχει ανθρώπους για να κάνει πράγματα μαζί τους. Μοναξιά μπορεί επίσης να βιώνει κάποιος που ενώ βρίσκεται με άλλους  ανθρώπους, δεν επικοινωνεί μαζί τους και δεν αισθάνεται καλά δίπλα τους. Μόνος είναι εκείνος που κάθεται στον καναπέ ενός άδειου σπιτιού. Μονος είναι όμως και εκείνος που κάθεται σε ένα τραπέζι γεμάτο ανθρώπους με τους οποίους δεν μπορεί να συνεννοηθεί και δίπλα στους οποίους νιώθει άσχημα.

            ‘Οταν λοιπόν μιλάμε για την περίφημη μοναξιά των γιορτών, αναφερόμαστε σε τουλάχιστον δύο διαφορετικές καταστάσεις. Είτε σε άτομα που δεν έχουν συγγενείς ή φίλους κοντά τους και επομένως περνάνε τις γιορτές μόνοι τους. Είτε σε άτομα που ενώ έχουν κάποιους κοντά τους, δεν νιώθουν καλά μαζί τους και άρα αισθάνονται μόνοι.

            Ασφαλώς η μοναξιά, είτε στη μια της έκφανση είτε στην άλλη, είναι μια βαρειά και δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση - και γίνεται ακόμα βαρύτερη τις ημέρες των γιορτών για τις οποίες μας έχουν καλλιεργηθεί τόσο υπερβολικές προσδοκίες.           Ωστόσο, η μοναξιά δεν είναι μια αρρώστια που από κάπου κολλήσαμε. Είναι απόρροια όλης της νοοτροπίας και του τρόπου ζωής μας. Σε κάποιο βαθμό, η μοναξιά είναι επιλογή. Μπορούμε να επιλέξουμε να ζούμε με τέτοιο τρόπο ώστε να μην υποφέρουμε από μοναξιά.

            Ακόμα και ο γερούλης της διαφήμισης που ανέφερα πιο πάνω θα μπορούσε να μην είναι μόνος και να μη χρειάζεται να κάνει κόλπα για να φέρει κοντά του τους δικούς του. Θα μπορούσε να έχει δημιουργήσει σχέσεις με γείτονές του, με την ενορία του, με κάποιο σύλλογο ή κέντρο στην περιοχή του. Θα μπορούσε να περάσει με κάποιος άλλους συνομήλικούς του τις γιορτές αφού τα παιδιά του δεν μπορούσαν να είναι κοντά του – και τότε δεν θα ένιωθε μοναξιά γιατί θα ήταν ανάμεσα σε φίλους.

            Ας αρχίσουμε λοιπόν να βλέπουμε πιο ενεργητικά τη μοναξιά. Αντί να παραπονιόμαστε διαρκώς ότι δεν κανείς δεν μας καταλαβαίνει, όλοι μας αγνοούν, δεν έχουμε φίλους, δεν έχουμε οικογένεια, είμαστε μόνοι, ας κάνουμε κάτι γι΄αυτό. Φέτος ας αποφασίσουμε να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας και να νικήσουμε τη μοναξιά μας.

            Πώς; Ακολουθούν μερικές ιδέες. Θα μπορούσαμε, λοιπόν:

 

 

-       Να καλλιεργήσουμε τις σχέσεις με τους συγγενείς μας (ακόμα και με εκείνους που δεν τα πάμε περίφημα). Ειδικά στις γιορτές, να επισκεφθούμε τους πιο ηλικιωμένους – μπορεί να μην περάσουμε καλά αλλά θα νιώσουμε την ικανοποίηση ότι τους προσφέραμε κάτι καλό.

-       Να φροντίσουμε να έχουμε αληθινή επικοινωνία με τους φίλους μας (τουλάχιστον με εκείνους που εμπιστεύομαστε περισσότερο): να μιλάμε ειλικρινά και να μοιραζόμαστε μαζί τους τις χαρές και τις λύπες μας.

-       Να κάνουμε εθελοντική δουλειά: η προσφορά σε άτομα που βρίσκονται σε δύσκολη θέση θα μας κάνει να νιώσουμε χρήσιμοι και οι εμπειρίες τους θα  διευρύνουν τους ορίζοντές μας.

-        Να γνωρίσουμε νέα άτομα και να καλλιεργήσουμε σχέσεις μαζί τους. Ειδικά αν οι υπάρχουσες σχέσεις μας δεν είναι ικανοποιητικές (και προφανώς δεν είναι αν νιώθουμε μοναξιά), τότε είναι ανάγκη να δημιουργήσουμε νέες  φιλίες. ‘Ενας καλός τρόπος γι΄αυτό είναι να γραφτούμε σε κάποιο σύλλογο ανάλογο με τα ενδιαφέροντα μας (πχ. ορειβατικό σύλλογο, λέσχη φωτογραφίας, ομάδα ανάγνωσης βιβλίου, κλπ). Επίσης, στο διαδίκτυο υπάρχουν κλαμπ κοινωνικής δικτύωσης που οργανώνουν δραστηριότητες και φέρνουν κοντά ανθρώπους με παραπλήσια ενδιαφέροντα.

 

            Φέτος ας κάνουμε το σπουδαιότερο δώρο στον εαυτό μας – ας τον γλυτώσουμε από τη μοναξιά. Μπορούμε να φτιάξουμε μια ικανοποιτητική ζωή με ουσιαστικές σχέσεις – αρκεί να αποφασίσουμε να δουλέψουμε γι΄αυτό.

 

      Για τις γιορτές λοιπόν, σας εύχομαι ολόψυχα, Υγεία, Αγάπη και ...Καλή Δουλειά!!!